فصل هفدهم علاج قولنج ناشى از كرم شكم در آينده دربارهء كرم شكم و علاج آن بحثى ويژه داريم كه از آن مىتوانى استفاده كنى . تنها اين را يادآور مىشوم كه اگر درد قولنج در بالاى ناف احساس شد ، داروهاى تناولى لازم است و اگر كاملا در ناف يا پايين از ناف درد احساس شد ، حقنه لازم است كه در بحث كرمها ذكر خواهند شد . فصل هجدهم علاج قولنج ناشى از فتق ( ترك‌بردگى ) فتق را معالجه كن قولنج معالجه شده است . و اگر با علاج فتق درد بر طرف نشد خود درد را معالجه كن ! فصل نوزدهم علاج به وسيله داروهاى مخدر در بحث از علاج قولنج به‌طور عموم سفارش كرديم كه تا ممكن باشد نبايد داروى مخدر در علاج قولنج استعمال شود ؛ اما اگر امكان نداشت و ناگزير از استعمال مخدر بودى ، از داروهاى مخدرى كه در اين بحث ياد مىكنيم استفاده كن ! فلونيا و معجونهايى كه در كتاب پنجم قانون ذكر كرده‌ايم و هر داروى مخدرى كه گند بيدستر در آن وارد است ، كه يكى از آن مخدرها قرص اصطيرا ( اسطيرا . نسخه ) كه چنين است : نسخه : زعفران ، ميعه سايله ، زنجفيل ، فلفل دراز و بزربنگ از هريك يك درهم . افيون و گند بيدستر هريك به وزن يك چهارم درهم . همه را باهم بسرش و حب‌هاى كوچك بساز و بيمار از وزن دو سوم درهم تا يك درهم تناول كند . نسخهء خوب ديگر : ريشهء فاوانيا ( عود الصليب ) ، زعفران ، كراويا ( شاه زيره ) و مشك زمين از هريك به وزن چهارده مثقال ، برگ نعناع خشك ، كوشنه ، مرّ ، فلفل دراز ، حماما ( هل ) و سنبل هندى از هريك به وزن بيست و هشت مثقال . افيون ، بزر گياه شوكران و پوست مهر گياه از هريك هفت مثقال . عسل به اندازهء كافى . همه را درهم بسرش و بعد از شش ماه استعمال كن ! برخى از حقنه‌هاى ميانگين - در تندى و نرمى - هستند كه گند بيدستر به وزن نيم درهم و افيون به اندازه يك دانهء باقلى و كمتر از آن در مايهء حقنه وارد باشند . اگر در علاج قولنج به مخدر نياز داشتى ، افيون و همانند افيون را با روغنهاى حقنه در علاج